Wat is DNS? Uitleg over domeinnamen, IP-adressen en wifi

Standaardpoort DNS: 53 (UDP en TCP, DNSRobot (DNS-informatiesite)) · Google Public DNS-adressen: 8.8.8.8 en 8.8.4.4 (Google Developers) · Cloudflare DNS-adres: 1.1.1.1 (Afina DNS-gids)

Zeven vaste gegevens, één patroon: de meeste zijn adressen die je zelf in een router of apparaat invult. De cijfers komen uit de technische documentatie van Google Developers, de DoT-gids van VMHeaven (hostingblog) en de vergelijking van Afina (DNS-gids).

Wat is DNS in eenvoudige bewoordingen?

Hoe vertaalt DNS een domeinnaam naar een IP-adres?

• Een domeinnaam is de leesbare naam van een site, zoals voorbeeld.nl.
• Een IP-adres is het getal waarmee apparaten elkaar op een netwerk vinden.

DNS koppelt die twee aan elkaar. Het omzetten van een naam naar een IP-adres heet resolving, en de servers die dat doen, heten resolvers, zo beschrijft RouterSecurity.org (beveiligingsgids) het begrip.

Waarom is DNS onmisbaar voor het internet?

• Browsers en apps werken met domeinnamen, maar het netwerk werkt met IP-adressen.
• Zonder die vertaling werkt het internet niet zoals gebruikers dat gewend zijn.

DNS werkt dus als een gedeelde naamlijst. Je hoeft het adres van elke site niet te kennen om erheen te gaan.

Wat dit betekent: Wie weet hoe DNS werkt, zoekt een storing op de juiste plek. Bij een wifi-probleem is de naam die niet wordt omgezet vaak sneller te vinden dan een kapotte verbinding.

Hoe werkt DNS?

Wat gebeurt er na het typen van een webadres in de browser?

1. Je apparaat stuurt de domeinnaam naar de resolver die het gebruikt.
2. Een recursieve resolver zoals Google Public DNS loopt de DNS-boom af, van de rootservers naar de nameservers van het domein (VMHeaven (hostingblog)).
3. Het gevonden antwoord wordt tijdelijk bewaard en teruggegeven aan je apparaat.

De router zit daar vaak tussenin: volgens Ziggo (grote Nederlandse internetprovider) ontvangen de meeste routers DNS-adressen automatisch van de provider en sturen ze vragen van je apparaten door als DNS-proxy.

Hoe bepaalt een DNS-server welk IP-adres bij een domein hoort?

• De server zoekt het IP-adres bij het domein op en stuurt het antwoord terug.
• De resolver die je gebruikt, bepaalt dus welk antwoord je krijgt.

Hoe snel die opzoeking verloopt, is in de geraadpleegde bronnen niet gemeten. Wie die snelheid wil vergelijken, moet zelf testen.

Wat dit betekent: Een storing die alleen bepaalde sites treft, wijst eerder op de resolver dan op je hardware. Begin daarom bij de DNS-instelling en pas daarna bij de apparatuur.

Hoe verander ik DNS op mijn wifi-router?

Hoe vind ik het DNS-adres van mijn wifi?

• Log in op de beheerinterface van je router; volgens GuiaHardware (Spaanse hardwaregids) is die meestal bereikbaar op 192.168.1.1 of 192.168.0.1.
• Zoek de WAN-instellingen; op ASUS-routers staat de WAN DNS-instelling onder WAN > Internetverbinding (ASUS Support (routerfabrikant)).

Google Wifi en Nest Wifi werken als DNS-proxy en bieden drie keuzes: Automatisch, ISP-DNS of Aangepast met een primair en secundair IPv4- en IPv6-adres (Google Nest Help (officiële supportpagina)).

Moet ik de router opnieuw opstarten na het wijzigen van DNS?

• Uit de geraadpleegde bronnen blijkt geen vaste herstartregel.
• Een wijziging op de router werkt door op alle apparaten die het netwerk gebruiken (WikiRouter (routerkennisbank)).

De praktische volgorde is wijzigen, opslaan en daarna testen. Let op: ASUS (routerfabrikant) meldt dat het wijzigen van de DNS-server de internetverbinding tijdelijk verbreekt.

Stappen voor een ASUS-router

1. Log in op de beheerinterface van je router.
2. Ga naar WAN > Internetverbinding en open de WAN DNS-instelling; de standaard is automatisch verkrijgen van de provider (ASUS Support).
3. Vul het gewenste DNS-adres in of kies de automatische optie, en sla op.
4. Controleer daarna of alle apparaten weer internet hebben.

Wat dit betekent: De router is het punt waar je DNS-keuze één keer wordt gemaakt en daarna alle apparaten raakt. Wie per laptop of telefoon begint, lost het probleem voor één apparaat op en laat de rest zitten.

Is het veilig om DNS naar 8.8.8.8 te wijzigen?

Is het veilig om DNS op een router te wijzigen?

• Veilig is de keuze wanneer je de DNS-aanbieder kent en vertrouwt; het grootste risico zit bij een onbekende of verkeerd ingestelde aanbieder.
• Een DNS-wijziging verhoogt de snelheid niet en versleutelt het webverkeer niet (WikiRouter (routerkennisbank)).
• Volgens Dagkrant24 (nieuwssite) verandert een publieke resolver niets aan de HTTPS-versleuteling van websitecontent; DNS is dus één privacylaag.

Welke publieke DNS-adressen zijn algemeen bekend?

• Google Public DNS: 8.8.8.8 en 8.8.4.4, de adressen uit de statistiekenbalk bovenaan.
• Cloudflare: 1.1.1.1, het derde adres uit diezelfde statistiekenbalk.

Bekende adressen zijn niet hetzelfde als privacy. Volgens DNSRobot (DNS-informatiesite) verwijdert Google logs met het IP-adres binnen 24 tot 48 uur, behalve bij beveiligings- of misbruikgevallen; die termijn is niet tegen Googles eigen beleid gecontroleerd. Ook is gewone DNS op poort 53 niet versleuteld.

Google biedt daarnaast DNS-over-TLS via de hostnaam dns.google (VMHeaven (hostingblog)), en DNS-over-HTTPS wikkelt DNS-verzoeken in gewoon HTTPS-verkeer (KeurigOnline (Nederlandse techblog)).

Wat dit betekent: Snelheid is de verkeerde reden om te wisselen, want die winst zit er niet in. Wie wisselt, doet dat voor de zichtbaarheid van de eigen naamverzoeken, en dat hoort een bewuste keuze te zijn.

Hoe reset ik DNS-instellingen op mijn router?

Hoe zet ik DNS terug naar de standaardinstelling?

• Zet de DNS-instelling terug op automatisch verkrijgen, zodat de router de adressen weer bij de provider opvraagt.
• Noteer je eigen instellingen vóór een reset, want een reset wist die ook.
• Controleer daarna of het internet op alle apparaten weer werkt.

Bij een fabrieksreset gaat ook de rest van de configuratie verloren. Dat maakt een notitie vooraf de verstandigste stap.

Welk DNS-adres moet ik op mijn router instellen?

• Voor de meeste gebruikers is het automatische adres van de provider het juiste startpunt.
• Een publiek adres zoals 8.8.8.8 kies je bewust, niet om een storing op te lossen.

Blijft een wijziging niet hangen, kijk dan of het apparaat de DNS-instelling zelf vastzet.

Wat dit betekent: Een reset lost een DNS-probleem alleen op als de oude instelling de oorzaak was. Wie terugzet zonder notitie, weet straks niet meer wat er oorspronkelijk stond.

Bevestigd en onduidelijk

Wat dit betekent: De zekere kant is kort: DNS-adressen komen van de provider of van de router, en Google’s publieke adressen zijn goed gedocumenteerd. De onzekere kant ligt in prestaties en in het beleid van de partij die je kiest.

Wat de bronnen zeggen

“DNS staat voor Domain Name System en wordt ook wel de telefoongids van internet genoemd.”

DigiCert (certificaatautoriteit)

“Een open DNS-resolver is een situatie waarin je router verkeerd is ingesteld en vertaalverzoeken van buiten het thuisnetwerk beantwoordt.”

Ziggo (grote Nederlandse internetprovider)

“Sommige providers zetten hun DNS-servers vast in de apparatuur die ze leveren; op zo’n apparaat kun je Google Public DNS niet instellen.” (vertaald uit het Engels)

Google Developers (officiële documentatie)

Wat dit betekent: De drie bronnen beschrijven dezelfde laag, maar de keuze voor een resolver ligt bij de provider of bij jou, niet bij de website die je bezoekt.

Wat dit voor jou betekent

Voor thuisgebruikers met een wifi-storing is de keuze eenvoudig: begin bij de DNS-instelling van de router, zet die terug op automatisch als je onzeker bent, en wijzig alleen naar een publieke resolver wanneer je de aanbieder kent en de keuze bewust wilt maken. Wie dat overslaat, zoekt de storing in de verkeerde laag.

Gerelateerde lectuur: wat is een CAPTCHA-test · AirPods verbinden met laptop

Veelgestelde vragen