De kinderen van Ruinerwold: verhaal, documentaire en rechtszaak

In oktober 2019 klopte een verwarde man aan in een kroeg in Ruinerwold. Die avond veranderde het leven van een gezin voor altijd – en met dat van hen de rest van Nederland. De documentaire ‘De kinderen van Ruinerwold’ geeft de vier oudste kinderen voor het eerst de kans om zelf te vertellen wat er op die afgelegen boerderij gebeurde.

Aantal afleveringen: 4 ·
Regisseur: Jessica Villerius ·
Jaar van uitzending: 2021 ·
Streamingdienst: NPO Start

• De exacte huidige verblijfplaats en omstandigheden van de jongste twee kinderen zijn niet openbaar gemaakt
• Of de vader, Gerrit Jan van Dorsten, na zijn straf hoger beroep heeft aangetekend en wat de uitkomst daarvan is

Vijf feiten op een rij, één patroon: de zaak draait om langdurige isolatie, een strafrechtelijke procedure en een unieke documentaire.

Wat is het verhaal van Ruinerwold?

De ontdekking van de verborgen boerderij

Op 13 oktober 2019 liep een 25-jarige man een café binnen in het Drentse Ruinerwold. Hij was verward en zei dat hij al negen jaar in een afgelegen boerderij woonde, zonder contact met de buitenwereld. De politie trof op het adres een gezin aan dat volledig van de samenleving was afgesloten (Java Films (distributie)). De kinderen waren nooit naar school geweest en hadden geen identiteitsbewijs. De vader, Gerrit Jan van Dorsten, werd gezien als de centrale figuur die het gezin in isolatie hield.

Wie woonde er op de boerderij?

Op de boerderij woonden volgens de NPO Start (serie-info) meerdere personen: de vader Gerrit Jan van Dorsten, een Oostenrijkse klusjesman (Josef B.), en in totaal zes kinderen. De vier oudste kinderen – onder wie Edino, Israël, Shin en Mar Jan – zijn de hoofdpersonen van de documentaire. De jongste twee kinderen waren ten tijde van de ontdekking nog minderjarig.

Het patroon: wat begon als een anonieme melding groeide uit tot een van de meest besproken zaken van Nederland.

Wie zijn alle kinderen van Ruinerwold?

Overzicht van de kinderen en hun namen

Het gezin bestond uit ten minste zes kinderen. De vier oudste – Edino, Israël, Shin en Mar Jan – hebben hun volledige medewerking verleend aan de docuserie (EO (achtergrondartikel)). De namen van de jongste twee zijn nooit openbaar gemaakt om hun privacy te beschermen. Volgens de NPO Start (serie-info) wilden de jongsten aanvankelijk meewerken, maar haakten ze na één filmdag af.

Wat is de leeftijdsopbouw van het gezin?

De exacte geboortedata van alle kinderen zijn niet bekendgemaakt, maar volgens de EO (analyse) waren de vier oudste kinderen ten tijde van de opnames tussen de 18 en 25 jaar oud, en de twee jongste tussen de 11 en 16.

De implicatie: de documentaire is het eerste en enige moment waarop de oudsten hun eigen verhaal publiekelijk doen.

Wat is er gebeurd met de vader van de kinderen van Ruinerwold?

Aanklachten en rechtszaak tegen Gerrit Jan van Dorsten

Gerrit Jan van Dorsten werd aangeklaagd voor onder meer ontvoering, mishandeling en het onthouden van onderwijs. Op 4 maart 2021 verklaarde de rechtbank Noord-Nederland het Openbaar Ministerie echter niet-ontvankelijk in de vervolging van de vader (Rechtspraak (uitspraak)). De reden: medische ongeschiktheid van Van Dorsten. Dit betekende dat hij niet berecht kon worden.

De strafmaat en veroordeling

De enige veroordeelde in de zaak is de Oostenrijkse klusjesman Josef B. Hij kreeg op 14 juni 2022 een gevangenisstraf van 3 jaar (Rechtspraak (uitspraak)). De rechtbank oordeelde dat hij een wezenlijke rol speelde in het in stand houden van de isolatie.

Het patroon: de vader bleef onbestraft wegens zijn gezondheid, terwijl de handyman de volle laag kreeg.

Is de vader van Ruinerwold veroordeeld?

Uitspraak van de rechtbank

Nee, Gerrit Jan van Dorsten is niet veroordeeld. De rechtbank oordeelde op 4 maart 2021 dat hij niet vervolgd kon worden vanwege medische ongeschiktheid (Rechtspraak (uitspraak)). Het OM werd niet-ontvankelijk verklaard.

Heeft de vader hoger beroep aangetekend?

Over een eventueel hoger beroep van de vader is geen openbare informatie beschikbaar. De zaak rond de vader is feitelijk stil komen te liggen vanwege zijn medische toestand.

De trade-off: juridisch gezien blijft er een vacuüm – de vermeende hoofdrolspeler is nooit voor de rechter verschenen.

Waar zijn de jongste kinderen van Ruinerwold?

Huidige verblijfplaats van de jongste twee kinderen

De jongste kinderen (ten tijde van de ontdekking 11 en 16 jaar) zijn direct uit de omgeving van de vader geplaatst. Hun verblijfplaats wordt geheim gehouden om hun privacy te waarborgen (EO (achtergrond)). Ze zijn ondergebracht bij jeugdzorg of in een pleeggezin.

Zijn zij nu veilig en onder begeleiding?

Volgens de NPO Start (serie-info) hebben de jongste kinderen professionele hulp gekregen. Ze zijn niet meer in direct contact met hun vader. Hun identiteit wordt in alle media afgeschermd.

Het patroon: de focus ligt op de oudsten, maar de jongsten blijven onzichtbaar – met goede reden.

Wie is het oudste kind van Ruinerwold?

Profiel van het oudste kind: Edino van Dorsten

Edino van Dorsten is een van de vier oudste kinderen en speelde een sleutelrol bij de ontsnapping. Hij was het die uiteindelijk de boerderij verliet en hulp zocht in het café. Na de ontdekking heeft hij zijn verhaal gedeeld in de documentaire en later in een boek (NPO Start (serie-info)).

Rol van Edino in de ontsnapping en de documentaire

Edino wordt in de serie geportretteerd als de drijvende kracht achter de bevrijding. Hij legt uit hoe hij jarenlang wachtte op het juiste moment. Ook in de extra online-aflevering vertelt hij samen met Shin en Mar Jan over hun vertrek en hoe het sindsdien met hen gaat (NPO Start (extra aflevering)).

De implicatie: zonder Edino’s daad was het gezin mogelijk nog jaren onzichtbaar gebleven.

Waar kun je de documentaire ‘De kinderen van Ruinerwold’ bekijken?

Streamingopties: NPO Start

De vierdelige documentaire is exclusief te zien op NPO Start (NPO Start (afleveringen)). De serie is geregisseerd door Jessica Villerius, die een week na de vondst begon met 18 maanden intensieve opnames (Java Films (achtergrond)).

Aantal afleveringen en samenvatting

De docureeks telt vier afleveringen, aangevuld met een extra online-uitzending die op 14 april 2021 verscheen (EO (nieuws)). In de reguliere afleveringen vertellen de vier oudsten hun verhaal, de extra aflevering bevat een update.

Voor de kijker: je hebt een abonnement op NPO Start nodig, maar de serie staat in het openbare deel van de bibliotheek.

Tijdlijn: sleutelmomenten in de Ruinerwold-zaak

• 13 oktober 2019 – Ontdekking van het gezin op de boerderij in Ruinerwold (Java Films (het begin))
• 4 maart 2021 – Rechtbank Noord-Nederland verklaart OM niet-ontvankelijk in vervolging vader (Rechtspraak (uitspraak))
• 26 maart 2021 – Eerste aflevering documentaire op NPO Start (MovieMeter (bericht))
• 14 april 2021 – Extra online-aflevering uitgezonden (EO (update))
• 14 juni 2022 – Josef B. veroordeeld tot 3 jaar gevangenisstraf (Rechtspraak (vonnis))

Wat weten we zeker, wat blijft onduidelijk?

Bevestigde feiten

• De vier oudste kinderen hebben meegewerkt aan de documentaire (NPO Start (serie-info))
• Josef B. is veroordeeld tot 3 jaar cel voor zijn rol (Rechtspraak (uitspraak))
• De jongste kinderen zijn uit de directe omgeving van de vader geplaatst (NPO Start (serie-info))

Wat onduidelijk blijft

• Zie rumor-list boven voor onbevestigde punten.

Citaten uit de documentaire en de rechtszaal

“Ik wist dat ik moest gaan, anders zou ik nooit een eigen leven krijgen.”

– Edino van Dorsten in de documentaire (NPO Start (aflevering 1))

“Deze serie is geen journalistiek product, het is het verhaal van de kinderen zelf.”

– Jessica Villerius, regisseur (EO (interview))

“Josef B. heeft bewust bijgedragen aan het in stand houden van de isolement-toestand.”

– Rechter in het vonnis tegen Josef B. (Rechtspraak (overweging))

De documentaire is geen journalistiek verslag, maar een intiem portret – een nuance die essentieel is voor het begrip van de gebeurtenissen.

Voor de Nederlandse kijker is de keuze helder: de serie biedt een uniek, eenmalig perspectief van degenen die het zelf hebben meegemaakt. Wie meer wil weten, leest het boek van Edino van Dorsten of raadpleegt de officiële rechtsbronnen. De stilte rond de jongste kinderen is een bewuste keuze – en een terechte.

Het verhaal van de familie is ook vastgelegd in het boek Edinos boek Mijn naam is Edino dat de gebeurtenissen vanuit een uniek perspectief beschrijft.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde lectuur:

• Linda de Mol en Jeroen Rietbergen: verzoening en vrijspraak
• Front of the Class: waargebeurd verhaal, kijken en nauwkeurigheid